Kediler Neden Kusar? Kusmuğun Rengi Ne Anlatır?

Kediler tüy yumağı, çok hızlı yemek, bozulmuş mama, ot ya da ev bitkisi yemek, ip gibi bir eşyayı yutmak, zehirli bir maddeyle karşılaşmak ya da altta yatan bir hastalık yüzünden kusabilir. Ara sıra kusan ama yiyen, oynayan ve her zamanki gibi davranan bir kedi çoğu zaman acil değildir; sık kusan ya da kusmayla birlikte halsizlik, iştahsızlık veya kan görülen bir kediyi ise veterinerinize götürün.

Kusma bir hastalığın adı değil, bir belirtidir. Bu yüzden asıl soru "neden kusuyor?" sorusudur. Aşağıda en sık nedenleri, kusmuğun görünüşünün neyi düşündürebileceğini ve hangi durumda beklemeden yola çıkmanız gerektiğini anlattık.

Kusma mı, geri çıkarma mı?

Veterinerinize anlatırken işe yarayacak ilk ayrım bu.

Kusmada kedinin karın kasları belirgin şekilde kasılır, bir çaba görürsünüz. Kusmadan hemen önce kedi huzursuzlanabilir, titreyebilir ya da salya akıtabilir. Çıkan şey mideden, bazen de ince bağırsağın başından gelir.

Geri çıkarmada ise kasılma ve çaba yoktur. Yiyecek adeta kendiliğinden geri gelir. Çoğu zaman yemekten ya da sudan hemen sonra olur. Çıkan mama genellikle sindirilmemiştir ve uzunca, silindire benzer bir şekilde olabilir.

Bu ikisinin nedenleri farklıdır. Dostunuzda hangisini gördüğünüzü not almanız, veterinerinizin doğru yerden başlamasına yardım eder.

Kedi neden kusar? Sık görülen nedenler

Tüy yumağı

Kendini yalayan kedi tüy yutar ve bu tüyün bir kısmı midede topaklanıp kusulabilir. Bir iki haftada bir tüy yumağı çıkarmak pek çok kedide görülür.

Çok hızlı yemek

Mamasını büyük bir hızla bitiren kediler, yediklerini kısa süre içinde geri çıkarabilir. Hızlı yemek, kedinin doyduğunu hissetmesini de zorlaştırır. Yavaş yeme kapları, mamayı tane tane veren oyuncaklar ve günlük mamayı birkaç küçük öğüne bölmek bu kedilerde işe yarayabilir.

Bozulmuş mama, ot ve bitkiler

Bozulmuş bir mama ya da çöpten aşırılan bir artık mideyi bozabilir. Kediler ot kemirmeyi sever; ama ot dahil her bitki mideyi ve bağırsakları tahriş edip kusmaya yol açabilir.

Bazı bitkiler ise çok daha tehlikelidir. Zambak bunların başında gelir: yaprağı, çiçeği, poleni, hatta vazodaki suyu bile kediler için ölümcül olabilir. Evinize zambak girmesin.

Yutulan eşyalar

İp, iplik, yün, lastik bant, ataş, kâğıt ve küçük oyuncaklar kedilerin en sık yuttuğu eşyalardandır. Kedinin dili geriye dönük çıkıntılı olduğu için ağzına giren ipi tükürmesi zordur. Yutulan eşya bağırsağı tıkayabilir ve bu acil bir durumdur.

Dostunuzun ağzından ya da makatından ip sarkıyorsa asla çekmeyin. İpin öbür ucu içeride bir yere takılmış olabilir ve çekmek ciddi iç yaralanmalara yol açabilir. Doğrudan veterinerinize gidin.

Zehirli maddeler ve insan yiyecekleri

İnsanlar için kullanılan ilaçlar, antifriz, fare ve sümüklü böcek zehirleri kedide kusmaya ve çok daha ağır sonuçlara yol açabilir. Çikolata ve soğan gibi bazı insan yiyecekleri de kediler için uygun değildir. Hangi besinlerden uzak durmak gerektiğini kediler ne yer yazımızda anlattık.

Altta yatan bir hastalık

Sık tekrarlayan kusmanın arkasında bazen bir hastalık vardır. Bağırsak parazitleri, besin hassasiyetleri, kabızlık, iltihaplı bağırsak hastalığı, pankreas iltihabı, şeker hastalığı, böbrek ve karaciğer hastalıkları, tiroid bezinin fazla çalışması ve tümörler bunlar arasında sayılır. Bunları ayırmanın yolu evde tahmin yürütmek değil, muayene ve gerekirse kan ile dışkı tahlilidir.

Kedi kusmuğu rengi ne anlatır?

Kusmuğun rengi ve görünüşü tek başına teşhis koydurmaz, ama veterinerinize değerli bir ipucu verir. En iyisi kusmuğun fotoğrafını çekip muayenede göstermek. Aşağıdaki liste yalnız neyi düşündürebileceğini söyler; karar veterinerinizindir.

• Sarı, köpüklü sıvı: İçinde safra olabileceğini düşündürebilir. Tekrarlıyorsa veterinerinize gösterin.
• Beyaz ya da şeffaf köpük: Tekrar tekrar geliyorsa mide ya da bağırsakta bir tahrişi düşündürebilir. Sık oluyorsa veterinerinize gösterin.
• Sindirilmemiş mama, uzunca bir şekilde: Yemekten hemen sonra çaba göstermeden çıktıysa geri çıkarma ya da çok hızlı yeme olabilir. Sık tekrarlıyorsa yemek borusuyla ilgili bir sorunun ayırt edilmesi için veterinerinize gösterin.
• İçinde belirgin tüy olan uzun bir topak: Tüy yumağını düşündürür. Haftada birden sık geliyorsa veterinerinize gösterin.
• Yeşil parçalar: Yenmiş ot ya da bir bitkiyi düşündürebilir. Evde zambak ya da zehirli olabilecek bir bitki varsa beklemeden veterinerinize gidin.
• Kırmızı ya da pembe çizgiler: Taze kan olabilir. Beklemeden veterinerinize gidin.
• Koyu kahverengi, kahve telvesine benzer parçalar: Mideden geçmiş, sindirilmiş kanı düşündürebilir. Beklemeden veterinerinize gidin.
• İp, plastik ya da lastik parçası: Yutulmuş bir eşyayı gösterir. Beklemeden veterinerinize gidin.

Kedi kusmasına ne iyi gelir?

Kusmanın evde uygulanacak bir tedavisi yok, çünkü doğru tedavi nedene göre değişir. Ama dostunuz kustuğunda yapabileceğiniz güvenli adımlar var:

1. Sakin olun ve izleyin. Kedinizin genel haline bakın: yiyor mu, su içiyor mu, oynuyor mu, yoksa bir köşeye mi çekildi?
2. Suyu açık bırakın. Kusan kedide sıvı kaybı en büyük endişelerden biridir. Taze ve temiz su her zaman ulaşabileceği yerde olsun.
3. Kendi ilaçlarınızdan vermeyin. İnsanlar için satılan ilaçlar kedilerde kusmanın nedenlerinden biridir, durumu ağırlaştırabilir.
4. Kusturmaya çalışmayın. Zehirli bir şey ya da bir eşya yuttuğundan şüpheleniyorsanız bile bunu kendiniz yapmayın, veterinerinizi arayın.
5. Aç bırakma ve mama değişikliği kararını veterinerinize bırakın. Özellikle yavru ve yaşlı kedilerde bu kararı tek başınıza vermeyin.
6. Not alın. Kaç kez kustu, ne zaman, en son ne yedi, kusmuk neye benziyordu? Fotoğraf çekin. Zehirli olabilecek bir şey yediyse ambalajını ya da bitkinin adını yanınıza alın.
7. Tetikleyicileri ortadan kaldırın. İp, lastik, ilaçlar ve zehirli bitkiler kedinizin ulaşamayacağı yerde dursun.

Kediniz hızlı yediği için kusuyorsa, yavaş yeme kabı ve küçük öğünler işe yarayabilir. Sık kusan bir kedi için veteriner, sindirimi kolay bir mama önerebilir; mamayı ondan sonra değiştirin.

Ne zaman veterinere gitmelisiniz?

Beklemeden gidin

• Kusma arka arkaya geliyor ya da gün içinde bir iki kezden fazla oluyor.
• Kusma ya da ishal 6 ile 12 saatten uzun sürüyor.
• Kusmukta kan ya da kahve telvesine benzer parçalar var.
• Öğürüyor ama hiçbir şey çıkaramıyor.
• Karnı ağrılı görünüyor, dokunulmak istemiyor ya da karnı şişti.
• Çok halsiz, güçsüz ya da tepkisiz.
• Ağzından ya da makatından ip sarkıyor.
• Zambak, antifriz, ilaç ya da zehirli olabilecek başka bir şey yemiş olabilir.
• Ateşi var ya da susuz kalmış görünüyor.

Gecikmeden randevu alın

• Haftada birden sık kusuyor.
• İştahı azaldı ya da kilo veriyor.
• Her zamankinden çok su içiyor, idrar miktarı arttı ya da azaldı.
• Kusmayla birlikte ishal de var.

Yavru, yaşlı ya da bilinen bir hastalığı olan kedilerde daha temkinli olun ve veterinerinizi daha erken arayın.

Sindirim dostu mama ve tüy yumağı desteği

Veteriner kontrolünden sonra hassas sindirime uygun bir mamaya geçmeniz önerilirse, seçenekleri kedi kuru mamaları kategorimizde bulabilirsiniz. Kusmanın nedeni tüy yumağıysa, malt macunları, tarak ve fırçalar için bakım ve sağlık ürünleri kategorimize göz atabilirsiniz.

Veterinerinizin önerisiyle kullanabileceğiniz birkaç ürün:

• Felicia Digest Care tavuklu yetişkin kedi maması 1 kg
• BonaCibo kuzu etli ve pirinçli hassas yetişkin kedi maması 2 kg
• Biofeline tüy yumağı önleyici malt macunu 100 g